Çelik Çatı Geometrisi & Aşık Hesabı - Beşik ve tek eğimli sundurma çatılarda eğim, mahya kotu, eğik mertek boyu, aşık modülasyonu ve profil tonaj hesabı. Şantiye Hesap ile TS EN 14509, TS EN 508 ve TÇY 2018 çatı ve aşık standartlarında anında hesaplayın.
Açıklığı 12.000 mm (12 m) ve uzunluğu 30.000 mm (30 m) olan çift eğimli (beşik) bir çelik depoda: Saçak çıkması 500 mm, eğim %10 seçildiğinde yatay yarı açıklık L_yatay = 6000 + 500 = 6500 mm olur. Eğim açısı α = 5.71° bulunur. Mahya tepe kotu H_mahya = 6500 × 0.10 = 650 mm ve eğik mertek yüzeyi L_egik = 6532 mm hesaplanır. 1250 mm hedef aşık aralığıyla 6532 / 1250 = 5.23 -> 5 eşit aralık (6 sıra aşık) elde edilir. Net aşık aralığı S = 6532 / 5 = 1306.5 mm (1500 mm sehim sınırının altında, güvenli) çıkar. Her iki kanatta 2×6 = 12 sıra aşık için toplam 360 metre C 200×50×2.0 profil (1814 kg aşık ağırlığı) gerekir.
TS EN 14509 standardına göre sandviç panellerde enlemesine ek yeri olmayan tek parça panellerde asgari eğim %5 (yaklaşık 3°), enlemesine bindirmeli ek yeri olan panellerde ise asgari eğim %7 - %10 olmalıdır. %5 altındaki eğimlerde yağmur suyu ve kar erimesi kaynaklı sızıntı riski çok yüksektir.
Standart çatı kaplama panelleri (0.50/0.40 mm sac et kalınlığı ve poliüretan/taşyünü dolgu) için aşık aks açıklığı azami 1500 mm - 1600 mm sınırında tutulmalıdır. Bölgenin kar yükü (TS 498) yüksekse veya aşık profili sehim sınırını (L/200) aşıyorsa aşık aralığı 1000 - 1250 mm bandına düşürülmelidir.
Z aşıklar birbirinin içine geçebilen (overlap / bindirmeli) flanş geometrisine sahip olduğu için makas üst başlığında süreklilik kirişi oluşturur ve sehim kapasiteleri yaklaşık %30 daha yüksektir. Büyük açıklıklı endüstriyel yapılarda ve yüksek kar yüklerinde Z profil, tek açıklıklı veya hafif sundurmalarda ise C profil tercih edilir.
Mahya sacının rüzgâr emmesiyle kalkmasını önlemek için tepe noktasından en fazla 150-200 mm mesafede karşılıklı çift mahya aşığı bulunmalıdır. Saçak ucunda da dere oluğunun bağlanabilmesi ve rüzgâr girdaplarına karşı panel sarkmasını engellemek için uç aşığı yerleştirilmelidir.